فخر الدين الرازي

مقدمه 33

منطق الملخص

وكم در ديگر آثار فخر رازي ، مانند المحصل ، شرح عيون الحكمة نيز منعكس است - أو شايستهء نام امام المشككين است . اما فخر رازي در بخش منطق الانارات وساير آثار منطقىاش ، شيفتهء بو على ، پيرو نوآوريهاى أو وشارح آثار وى است . البتة فخر رازي هرگز مقلد نيست ودر منطق نيز در عين شيفتگى به ابن سينا ، ملاحظات انتقادى وتكميلى خود را فرو نمىگذارد وآراء خاصي را در مواردى خلاف اجماع به ميان مىآورد . نظام منطق‌نگارى فخر رازي ابن سينا را دو نظام منطق‌نگارى است : وى در شفا در مقام منطق پژوهى در سنّت منطق نه بخشي ارسطويى گام برمىدارد ودر إشارات نظام نوين منطق نگارى دو بخشي را بنا مىنهاد . بهمنيار ، لوكرى ، غيلانى ، خواجة طوسي ، غياث الدين دشتكى ونور الدين انصارى پيرو شفا هستند ودر مقابل آنها ، غزالى ، فخر رازي ، شيخ اشراق ، ارموى ، ابهرى ، كاتبى ، سمرقندى ، علامه حلى ، تفتازانى ، ميرداماد وملاصدرا به نظام دو بخشي إشارات متعلق‌اند . فخر رازي در تهذيب وتكميل منطق دو بخشي ابن سينا وانتقال آن به سده هفتم نقش بسيار مؤثرى داشته است ( بنگر : مقدمه نگارنده بر التنقيح ملاصدرا ، ص شش تا پانزده ) . فخر رازي وشيخ اشراق منطق را نزد مجد الدين جيلى آموخته‌اند . در روزگار آنها البصائر النصيريه ابن سهلان ساوى ، تدوين شده در نظام منطق‌نگارى تلفيقى ، كتاب درسى بوده است . اگر چه ارجاعات فراوان آن را در آثار فخر وشيخ اشراق مىيابيم ، اما بر اينكه بصائر را به درس خوانده‌اند ،